

DMX Protokolü
DMX (Digital Multiplex - Dijital Çoklama), kontrolörler ile dimmerlar ve ilgili ekipmanlar da dahil olmak üzere kontrol edilen cihazlar ve aksesuarlar arasında dijital veri iletim yöntemi olarak geliştirilmiş bir aydınlatma kontrol iletişim protokolüdür. Bu standart, farklı üreticilerin kontrolörleri arasında hem iletişim hem de mekanik düzeyde birlikte çalışabilirliği (interoperabilite) garanti etmeye odaklanmıştır.
Kökeni ve Evrimi
USITT (United States Institute of Theatre Technology - Amerika Birleşik Devletleri Tiyatro Teknolojisi Enstitüsü), tiyatro ve gösteri endüstrisi için geniş bir teknolojik standart yelpazesi geliştirir ve destekler. Bunlar arasında USITT, 1986 yılında aydınlatma kontrolü için standart bir protokol olarak DMX512'yi geliştirmiştir.
1988 yılında USITT, protokolün yönetim ve bakımını eğlence teknolojisi endüstrisini temsil eden kâr amacı gütmeyen bir sektör birliği olan ESTA'ya (Entertainment Services and Technology Association) devretmiştir.
2004 yılında ANSI (Amerikan Ulusal Standartlar Enstitüsü), DMX512 standardını ve ardından ilgili diğer kuralları onaylamıştır.
Standart, teknolojinin ilerlemesine paralel olarak sürekli gözden geçirilmekte ve güncellenmektedir: standardın 2008 sürümüne uygun cihazlar, önceki sürümlere göre geliştirilenlerden ayırt edilmek üzere DMX512-A gösterimi ile işaretlenmiştir. Yalnızca ABD'de geliştirilmiş ve tescil edilmiş olmasına rağmen DMX512, dünya çapında geniş bir kullanım alanına ulaşmıştır.
Standart Özellikleri
DMX512, standart bir evrensel asenkron alıcı-verici (UART) tarafından üretilen sıkıştırılmamış bir bayt akışından oluşan seri asenkron 8 bitlik bir protokole dayanır; '512' son eki, 'DMX evreni' (DMX universe) olarak adlandırılan bir DMX alanında yapılandırılabilen maksimum adres sayısını ifade eder.
Bir evrene bağlı iki DMX cihazı aynı adrese sahipse, paralel olarak kontrol edilirler.
İletim ortamı normalde (ancak münhasıran olmamak kaydıyla) her bir çiftin veri bağlantısı olarak işlev gördüğü iki çiftli bir kablodur. Gerekirse, bir DMX ağının uzunluk sınırını aşmak için sinyal tekrarlayıcılar (repeater) kullanılabilir.
Cihazların bağlantısı 5 kutuplu XLR konnektörleri ile veya klemenslere fiziksel bağlantı yapılarak gerçekleştirilir. Birincil bağlantıdaki veriler 513 yuvaya (slot) kadar olan paketler halinde gönderilir; ilk yuva, paketin sonraki yuvalarındaki bilgileri tanımlayan bir başlangıç kodundan oluşur. Standartla uyumlu cihazlar arasındaki birlikte çalışabilirlik, büyük ölçüde iletici cihazlar tarafından NULL START kodunun kullanılmasına dayanır.
Uygulama Alanları
DMX512 genel amaçlı bir aydınlatma standardı değildir: hem cihaz tasarımcıları hem de standart kullanıcıları DMX512'yi sınırlı ve özel bir uygulama yelpazesi için kullanırlar; çoğunlukla çok sayıda ışık ve efektten oluşan sahne aydınlatmasının merkezi bir reji konsolundan kontrol edilmesi gereken eğlence ve gösteri endüstrisinde ve tarihi ile mimari değeri yüksek binaların cephe ve sahne aydınlatmalarında tercih edilir.
Diğer standartlar farklı kullanım alanları için daha uygundur: örneğin DMX512, ışıklarla aynı iletim ortamı üzerinden ses ve sahne aktüatörlerini iletmek üzere tasarlanmış bir ağı destekleyemez.
DMX-KNX Ağ Geçidi EK-BK1-TP
DMX512 ve KNX TP (bükümlü çift) ağları arasında çift yönlü veri iletişimi ve protokol dönüşümü sağlayan DIN rayı montajlı ağ geçidi cihazı.
İlgili Ekinex Çözümleri
DALI Protokolü
Bina otomasyonunda dijital adreslenebilir aydınlatma kontrolü sağlayan DALI ağ geçitleri ve dimmerlar.
Aktüatörler ve Dimmerlar
Bina otomasyonunda ışık şiddeti, renk ve ton kontrolü sağlayan KNX aktüatör ve dimmer sistemleri.
Aydınlatma Kontrolü İçin DIN Rayı Modülleri
Üniversal dimmerlar, 0-10V çıkışlar, LED dimmer modülleri ve ağ geçitleri.
