Akıllı Aydınlatma
Yenilikçi donanım ve yazılım çözümleri, son yıllarda geleneksel aydınlatma işlevlerine zeka kazandırmayı mümkün kılmıştır.
Bu durum binaların hem iç hem de dış mekânlarını ve hatta kamu aydınlatma sistemlerini etkilemiştir. Bu sayede, ortam koşullarını ve bireysel gereksinimleri dikkate alarak, münferit lambaların veya tüm aydınlatma sistemlerinin çalışmasını gerçek ihtiyaçlara uyarlamak, ışık kaynaklarını izlemek ve kontrol etmek mümkün hale gelmiştir.
Bu süreç, aydınlatmanın ana işlevlerden biri olduğu Bina Otomasyonu (Building Automation) sistemlerinin hem konut, hem hizmet hem de endüstriyel sektörlerde artan kullanımıyla el ele yürümüştür: Işık, bina sakinlerinin konforuna en çok katkıda bulunan unsurlardan biridir ve aynı zamanda elektrik enerjisinin en temel kullanım alanlarından birini temsil eder.
Yeni Standartlar ve Kriterler
Akıllı Aydınlatma (Smart Lighting) çözümü, geleneksel bir sisteme kıyasla neler sunar?
Akıllı aydınlatma yalnızca 'aydınlatmakla' — diğer bir deyişle temel görsel görevleri yerine getirmekle — kalmaz; enerji verimliliği hedeflerini asla göz ardı etmeksizin, aydınlatmanın insandaki duygusal ve biyolojik etkilerini de dikkate alarak iç ve dış ortam koşullarına, kullanıcı davranışlarına ve çağdaş binaların değişen gereksinimlerine aktif olarak tepki verir.
Son olarak, doğuştan gelen haberleşme kabiliyeti sayesinde Akıllı Aydınlatma, Akıllı Binaların diğer teknik sistemleriyle ve özellikle bina otomasyon sistemiyle en mükemmel şekilde entegre olur.
Teknik gelişmelerin yanı sıra, aydınlatmanın sunduğu muazzam fırsatlara ilişkin farkındalık hem son kullanıcılar hem de tasarımcılar, mimarlar ve yatırımcılar gibi profesyoneller arasında hızla artmıştır: Artık sadece açıp kapama değil; her bina ve her kullanıcı için farklılık gösterebilecek ihtiyaçlara göre şekillenen esnek ve yüksek performanslı kontrol hedeflenmektedir. Bu nedenle küresel Akıllı Aydınlatma pazarının 2020'deki 13,4 milyar dolardan %18'lik bileşik yıllık büyüme oranıyla (CAGR) 2025 yılına kadar 30 milyar doların üzerine çıkacağı tahmin edilmektedir*.
Pazar büyümesini tetikleyen temel faktörler şunlardır:
- LED ışık kaynaklarına geçiş
- Akıllı kontrol sistemlerinin yaygınlaşması
- Akıllı Binaların (Smart Buildings) yaygınlaşması
- Enerji tasarrufuna artan odaklanma
Akıllı Aydınlatma nihai olarak, bir binada her zaman var olan ancak çoğu zaman yüksek potansiyelinden yeterince yararlanılmayan temel bir işlevden çok daha fazla değer elde etmek anlamına gelir.
*) Smart Lighting Raporu 2020, MarketsandMarkets Research Private Ltd
Akıllı Aydınlatma Kontrolü İçin Ekinex Çözümleri
Ekinex'in akıllı ışık yönetimi için geliştirdiği pano ve duvar montajlı ürün serisini keşfedin
Akıllı Aydınlatmanın Uygulama Alanları
Haberleşen Işık
“Yapay aydınlatma, mekânların karakterini ve kişiliğini şekillendirir ve insanların psikolojik ve fiziksel refahını etkilemede kilit bir rol oynar.”
Hayatımız en başından itibaren, varoluşu şaşırtıcı kılan karanlık ve aydınlık arasındaki ritmik bir salınımdır: İçimizde ve dışımızda. İnsan, zekasıyla bu kombinasyonu günlerini daha keyifli ve daha üretken kılmak için kullanır. Işığın, arkasındaki yaşamı karanlıktan koparıp herkesin görebileceği şekilde görünür kıldığı söylenebilir. Bir Aydınlatma Tasarımcısının (Lighting Designer) temel amacı budur: Işık ve gölgeyle oynamak, cansız bir şeyden hayat çıkarmak. Gerçekte ışık görmemizi sağlar, ancak bir etkinliğin düzgün bir şekilde yürütülmesini sağlamak için yalnızca lambaları yakmak yeterli değildir. Her an, her enstantane; çevreye ve yaşadığımız o kesin ana uygun farklı bir aydınlatma gerektirir.
Yapay ışık, mekânların ve hacimlerin görsel algısını değiştirmenin yanı sıra, ortamların karakterini ve kişiliğini dönüştürür ve son bilimsel çalışmalara göre insanın ruh halini ve konfor algısını değiştirerek psikofiziksel refahını etkilemede belirleyici bir rol oynar. Sonuç olarak, bir Aydınlatma Tasarımcısının sahip olması gereken en olağanüstü becerilerden biri, statik unsurlardan oluşan bir çevreyi 'biçimlendirme' yeteneğidir. Güncel yaşam trendleri, aydınlatma atmosferinin gün boyunca değişen kullanıcı ihtiyaçlarına göre uyarlanması gerekliliğini ortaya koymaktadır. Bu uyarlama, ışık ile yönetim ve kontrol sistemleri arasındaki birliktelik sayesinde mümkün olmakta, aydınlatmayı Akıllı Aydınlatmanın (Smart Lighting) güncel anlamına kavuşturmakta ve Aydınlatma Tasarımcısının rolünü kişisel refahın hizmetindeki bir 'yönetmenliğe' dönüştürmektedir.
Mimari ve Işık
15. yüzyıla dayanan önemli bir dini yapı olan Bellinzona'daki Aziz Petrus ve Stephen Kolej Kilisesi, son derece dini ve sembolik bir değere sahip bir yapıdır; ancak içerisindeki değerli sanat eserleri nedeniyle aynı zamanda sanatsal ve mimari bir öneme sahiptir. Stefano Dall'Osso'nun aydınlatma projesi tüm bu yönleri dikkate alır ve öne çıkarır: Bir yandan aydınlatma sistemleri kilisenin mimari güzelliğine müdahale etmez, aynı zamanda ışığın kullanımıyla en önemli sanatsal unsurlarını vurgular.
Uygulanan aydınlatma teknikleri şunlardır:
- doğrudan aydınlatma (orta nefin üzerinde);
- dolaylı / endirekt aydınlatma (tonoz tavanına doğru);
- vurgu aydınlatması (mimari ayrıntıları geliştirmek için kullanılır).
Ayrıca yan şapellere derinlik ve boyut kazandırmak için tonoza doğru endirekt bir ışık unsuru ile iç kısımdaki fresklere, tablolara ve heykellere doğru doğrudan bir ışık bileşeni kullanılmıştır. Aydınlatma armatürleri daha sonra gruplandırılarak çeşitli aydınlatma sahnelerine bölünmüştür: Hizmet, hafta içi, bayram, tören ve rehberli turlar.
| Aydınlatma Bölgesi | HAFTA İÇİ | HİZMET | TATİL | TÖREN | ZİYARETLER |
|---|---|---|---|---|---|
| Doğrudan nef (Direct nave) | 100% | 75% | 100% | 100% | 50% |
| Doğrudan presbiyteryum (Direct presbytery) | 100% | 75% | 100% | 100% | 50% |
| Doğrudan koro (Direct choir) | 100% | 50% | 50% | 100% | 50% |
| Doğrudan transept (Direct transept) | 100% | 50% | 50% | 100% | 50% |
| Dolaylı nef (Indirect nave) | 0% | 50% | 100% | 100% | 50% |
| Dolaylı koro (Indirect choir) | 0% | 50% | 100% | 100% | 50% |
| Dolaylı transept (Indirect transept) | 0% | 50% | 100% | 100% | 50% |
| Sunak vurgusu (Altar accent) | 0% | 75% | 100% | 100% | 50% |
| Sunak panosu vurgusu (Altar-piece accent) | 0% | 50% | 50% | 100% | 100% |
| Tablo vurgusu (Painting accent) | 0% | 0% | 50% | 100% | 100% |
| Koro sunak panosu vurgusu (Choir altarpiece accent) | 0% | 50% | 50% | 100% | 100% |
| Ana sunak 1 vurgusu (High altar 1 accent) | 100% | 50% | 100% | 100% | 50% |
| Ana sunak 2 vurgusu (Altar accent major 2) | 0% | 50% | 100% | 100% | 50% |
| Ambon vurgusu (Ambo accent) | 0% | 100% | 100% | 100% | 50% |
| Kemer köşelikleri (Spandrels) | 0% | 0% | 50% | 100% | 50% |
| Kubbe (Cupola) | 0% | 50% | 50% | 100% | 50% |
| Fener (Lantern) | 0% | 0% | 50% | 100% | 50% |
| Dolaylı şapeller (Indirect chapels) | 0% | 50% | 50% | 100% | 50% |
| Şapel küreği vurgusu (Chapel shovel accent) | 100% | 50% | 50% | 100% | 100% |
Stefano Dall’Osso
Aydınlatma ve Endüstriyel Tasarımcı
Stefano Dall’Osso, mesleki faaliyetlerinde Aydınlatma Tasarımı (aydınlatma sistemleri üzerine danışmanlık, tasarım ve iş yönetimi), Endüstriyel Tasarım (aydınlatma ekipmanlarının konsepti, tasarımı, mühendisliği, prototiplenmesi ve testlerinin denetimi), LM&CS (ışık yönetim ve kontrol sistemlerinin danışmanlığı, tasarımı ve programlanması), Sanat Yönetimi (aydınlatma sektöründeki şirketler için stratejik ve operasyonel pazarlama danışmanlığı) yanı sıra akademik alanda dersler, seminerler ve ışık konulu toplantı/tartışmalar yürütmektedir. Çok disiplinli çalışma grubu, ana merkezi İsviçre Paradiso'da olmak üzere İtalya, Malta ve Birleşik Arap Emirlikleri'nde faaliyet göstermektedir. IALD, IESNA, APIL üyesidir ve Cielo Buio tarafından verilen “Q Light” akreditasyonuna sahip bir uzmandır.