

Yerden radyan sistem
Yerden radyan sistemi, mekânların ısıtılması ve soğutulması için yaygın olarak tercih edilen hidronik bir çözümdür.
Isı taşıyıcı akışkan, zemin kaplamasının altına yerleştirilen plastik borulardan oluşan devrelerin içerisinde dolaşır; en yaygın uygulamada borular yalıtım katmanı üzerine serilerek şap (çimento bazlı) tabakanın içerisine gömülür. Sistem tamamen görünmezdir ve tüm zemin yüzeyini, ağırlıklı olarak radyasyonla ısı transferi gerçekleştiren geniş bir ısı değişim yüzeyi olarak kullanır. Sistem her iki mevsimde de ısı taşıyıcı akışkan ile oda havası arasında oldukça sınırlı bir sıcaklık farkı ile çalışır; bu sebeple 'düşük sıcaklık farkı' ile çalışan ısıtma ve soğutma sistemi olarak da tanımlanır.
Örnekte gösterilen sistem bir konut binası için tasarlanmıştır. Bu kombine bir sistemdir; yani özellikle soğutma işletimi modunda duyulur ısı yüklerini karşılamak ve desteklemek amacıyla radyan zemin panellerini bir veya daha fazla fancoil ünitesi ile birleştirir.
| Ekinex cihazları | Diğer sistem bileşenleri |
|---|---|
A)Fancoil aktüatör-kontrolörü EK-HC1-TP | 1)Pencere kontağı |
B)NTC sıcaklık sensörü (temas tipi) EK-STC-NTC-3435 | 2)Fancoil ünitesi |
C)Oda termostatı EK-EQ2-TP | 3)ON / OFF servomotorlu vana |
D)NTC sıcaklık sensörü (ortam/hava) EK-STL-NTC-3435 | 4)LAN Wi-Fi erişim noktası |
E)Delégo Sunucu EK-DEL-SRV | 5)Ağ anahtarı (Switch) |
F)Karışım grubu kontrolörü EK-HH1-TP | 6)Delégo uygulamalı akıllı telefon (Apple iOS veya Android) |
G)NTC sıcaklık sensörü (dış ortam) EK-STE-NTC-3435 | 7)Karışımsız devre için sirkülasyon pompası |
H)NTC sıcaklık sensörü (daldırma tipi, gidiş) EK-STI-NTC-3435 | 8)Karışım grubu |
I)NTC sıcaklık sensörü (daldırma tipi, dönüş) EK-STI-NTC-3435 | 9)Servomotorlu karışım vanası |
L)Elektrotermal sürücüler için aktüatör-kontrolör EK-HE1-TP | 10)Karışımlı devre için sirkülasyon pompası (yerden radyan sistem) |
M)Delégo Dokunmatik Panel EK-DEL-xPAN... | 11)Düşük sıcaklık devreleri için dağıtım kollektörü |
12)ON / OFF elektrotermal aktüatörler | |
13)Yoğuşma sensörü (sinyal kontaklı) | |
14)Isı jeneratörü (sıcak ve soğuk akışkanlar) | |
15)Kazan dairesi kollektörü (gidiş) | |
16)Kazan dairesi kollektörü (dönüş) |
Ekinex ile Kontrol
Kombine sistem (yerden radyan / fancoil) için iki farklı sıcaklıkta ısı taşıyıcı akışkan üretme ihtiyacı, EK-HH1-TP kontrolörü (F) vasıtasıyla bir karışım ünitesinin kontrol edilmesiyle çözülür. Cihaz, karışım vanasını (9) ve sirkülatörü (10) kumanda eder; iki adet EK-STI-NTC-3435 probu (H, I) aracılığıyla ısı taşıyıcı akışkanın gidiş ve dönüş sıcaklıklarını hassas şekilde ölçebilir.
Karışımsız devre üzerinde ihtiyaca göre bir sirkülasyon pompasını (7) ya da bir bölge vanasını da kumanda edebilir. Oda sıcaklığı, sıcaklık ve bağıl nem ölçümü yapabilen EK-EQ2-TP (C) termostatları ile elektrotermal sürücüler için EK-HE1-TP (L) aktüatör-kontrolörleri ve fancoil üniteleri için EK-HC1-TP (A) aktüatör-kontrolörlerinin kombinasyonu sayesinde kontrol edilir. Termostatlar çiğ noktası (dew point) sıcaklığını hesaplama ve KNX veriyoluna iletme kabiliyetine sahiptir. Ortamın termo-higrometrik koşullarının soğutulan yüzeylerde yoğuşma oluşumu açısından kritik değerlere yaklaşması durumunda, Ekinex termoregülasyon platformu tarafından sunulan koruma stratejilerinden biri devreye alınabilir (örneğin EK-HH1-TP kontrolörü vasıtasıyla akışkan gidiş sıcaklığının yeniden ayarlanması/kalibrasyonu).
Delégo Sunucu (E) kullanılarak gerçekleştirilen opsiyonel denetim ve görselleştirme; akıllı telefonlar için Delégo Uygulaması (6) ve/veya Delégo dokunmatik panel (M) aracılığıyla bina otomasyon sisteminin uzaktan veya yerelden eksiksiz izlenmesini ve yönetilmesini sağlar.
İki Kademeli Sistem (Ana / Yardımcı)
Örnekteki sistem konfigürasyonunda oda termostatı EK-EQ2-TP (C), iki kademeli bir ısıtma / soğutma sisteminin kolaylıkla gerçekleştirilmesine olanak tanır. Ana kademe radyan panel sisteminden oluştuğunda, yüksek termal atalet (özellikle şap tabakalı klasik versiyonlarda) devreye alma aşamasında konfor koşullarına ulaşmayı oldukça yavaşlatır.
Bu durumda, fancoilleri yardımcı bir kademe olarak yapılandırmak mümkündür. Çok daha düşük termal ataletleri sayesinde fancoiller, ilk aşamada mekânı hızla ısıtmaya veya soğutmaya katkıda bulunur ve ardından ölçülen sıcaklık ile ayar noktası sıcaklığı arasındaki fark yalnızca ana kademe tarafından tatmin edici şekilde karşılanabilir seviyeye geldiğinde devreden çıkarlar. Yardımcı kademe, radyan zemin (ana kademe) için belirlenen sıcaklık ayar noktasına kıyasla yapılandırılabilir bir ofset değeriyle tam otomatik modda çalışır.

Soğutma İşletiminde Yoğuşmanın Önlenmesi
Yaz soğutma işletiminde gizli ısı yükleri (odadaki bağıl nem seviyesinin artışı), havalandırma / taze hava entegrasyonu tarafından karşılanır. Bunun tatmin edici düzeyde yapılamadığı durumlarda ya da termo-higrometrik koşullarda ani bir değişiklik meydana geldiğinde (örneğin makinelerin kazara durması veya pencerelerin açılması gibi), soğuk yüzeylerde yoğuşma oluşumunu önlemek veya sınırlamak için ek güvenlik önlemleri alınmalıdır.
EK-EQ2-TP (C) oda termostatları; sistem konfigürasyonuna ve bina otomasyonu cihazlarının varlığına bağlı olarak çeşitli aktif ve pasif koruma stratejileri sunar.
| Tür | Mod | Eylem |
|---|---|---|
| Pasif | Oda termostatının (C) girişine bağlı yoğuşma sensörü (13) ile | Aktüatör (L) vasıtasıyla ilgili odaya hizmet veren devrenin kapatılması |
| Pasif | KNX veri yolu üzerinden termostat (C) ile haberleşen yoğuşma sensörü ile | Aktüatör (L) vasıtasıyla ilgili odaya hizmet veren devrenin kapatılması |
| Aktif | Gidiş suyu sıcaklığı (sabit tasarım değeri, ETS parametresi) ile oda termostatı (C) tarafından hesaplanan çiğ noktası sıcaklığının karşılaştırılması | Gidiş suyu sıcaklığı çiğ noktası sıcaklığından daha düşük olduğunda, aktüatör (L) vasıtasıyla ilgili odaya hizmet veren devrenin kapatılması |
| Aktif | Gidiş suyu sıcaklığı (KNX veriyolundan alınan ölçülen değer) ile oda termostatı (C) tarafından hesaplanan çiğ noktası sıcaklığının karşılaştırılması | Gidiş suyu sıcaklığı çiğ noktası sıcaklığından daha düşük olduğunda, aktüatör (L) vasıtasıyla ilgili odaya hizmet veren devrenin kapatılması |
| Aktif | Termostattan (C) gelen çiğ noktası sıcaklığı KNX veriyolu üzerinden karışım grubu kontrolörüne (F) iletilir | Kontrolör (F) tarafından soğuk akışkan gidiş sıcaklığının yeniden kalibre edilmesi ve aktüatör (L) tarafından ilgili odaya hizmet veren devrenin açık tutulmasının sürdürülmesi |
Aktif koruma daima tercih edilmelidir; zira müdahale yoğuşmanın oluşma koşullarını henüz meydana gelmeden önlemeye yöneliktir, oysa pasif koruma yoğuşma oluşumu fiilen başladıktan sonra devreye girer.
Yüzey Sıcaklığının Sınırlandırılması
Radyan zemin sistemi ısıtma için yardımcı bir kademe olarak kullanıldığında bazı durumlarda yüzey sıcaklığının sınırlandırılması tavsiye edilir; binanın dışına doğru olan ısı kayıpları ana ısıtma sistemi tarafından karşılanırken, yardımcı kademe yalnızca konut binalarının banyolarında veya spor merkezleri, spa vb. alanların zemininde konforlu ve hoş bir sıcaklık sağlamak amacıyla çalışır.
Bu sınırlama, fizyolojik açıdan zemin yüzeyi için izin verilen maksimum sıcaklığı (TSmax) tanımlayan EN 1264 standardına (Yerden ısıtma, Bölüm 3) da dahil edilmiştir:
- TSmax ≤ 29°C Odaların normal kullanım ve oturum alanları için;
- TSmax ≤ 35°C Odaların çevresel (kenar/perimetrik) alanları için.