Fancoil sistemleri
Fancoil (fanlı serpantin) üniteleri, hizmet binalarında, ticari alanlarda, otellerde, hastanelerde ve genel olarak orta ve büyük ölçekli binalarda son derece geniş bir uygulama alanına sahip terminal cihazlarıdır.
Fancoil üniteleri aracılığıyla, zorlanmış konveksiyonla ısı transferi gerçekleştiren kompakt terminaller kullanılarak mekân ısıtma ve soğutmasına yönelik hidronik bir sistem hayata geçirilir. Bu sistem; sudan havaya ısı transferi sağlayan bir veya iki batarya, bir fan grubu ve ısı değişim bataryasına giden akışkanın debisini düzenleyen aktüatör cihazlarından (elektrotermal veya servomotor tahrikli 2 veya 3 yollu vanalar) meydana gelir. Bazı modeller elektrik beslemeli yardımcı bir ısıtıcı batarya ile de donatılabilir.
Geleneksel 3 kademeli fan motoruna sahip cihazların yanı sıra, 0-10V kontrol gerilimi sayesinde fan devrinin kademesiz (sürekli) olarak kontrol edilmesini sağlayan fırçasız (brushless) motorlu ve inverter kartlı modern versiyonlar da sisteme dahil edilmiştir. Yapısal açıdan fancoil üniteleri kasetli, tavana veya duvara gömme (gizli) gibi farklı montaj formlarında üretilebilir; tavan tipleri bağımsız üflemeli olabileceği gibi asma tavan içi hava kanallarına da bağlanabilir.
Uygulama örneklerinde iki farklı ve son derece yaygın sistem konfigürasyonu ele alınmaktadır.
2 Borulu Dağıtım
| Ekinex cihazları | Diğer sistem bileşenleri |
|---|---|
A)Oda termostatı EK-EP2-TP | 1)Fancoil üniteleri |
B)Fancoil için aktüatör-kontrolör EK-HA1-TP | 2)ON / OFF servomotorlu vana |
C)NTC sıcaklık sensörü (temas tipi) EK-STC-10K-3435 | 3)Isı değişim bataryası |
D)NTC sıcaklık sensörü (daldırma tipi) EK-STI-10K-3435 | 4)Fan grubu |
5)Yoğuşma tavası seviye kontağı | |
6)Pencere kontağı | |
7)Isı jeneratörü (sıcak akışkan) | |
8)Isı jeneratörü (soğuk akışkan) | |
9)Kazan dairesi kollektörü (gidiş) | |
10)Kazan dairesi kollektörü (dönüş) |
Ekinex ile Kontrol (2 Borulu Sistem)
İlk senaryoda (Örnek I), fancoil üniteleri (1) 3 kademeli fan motoru ile donatılmıştır ve 2 borulu bir akışkan dağıtım sistemine bağlanmıştır.
Isı değişim bataryasında (3) mevsimine göre dönüşümlü olarak sıcak veya soğuk akışkan dolaşır ve bataryaya giriş vanası (2) ile denetlenir. Oda sıcaklığı kontrolü, EK-EP2-TP oda termostatları (A) ve EK-HA1-TP fancoil aktüatörleri (B) aracılığıyla gerçekleştirilir. Oda termostatlarına (A) pencere açılma kontakları (6) ve EK-STC-10K-3435 temas tipi sıcaklık probları (C) bağlanırken; aktüatörlere (B) yoğuşma tavası kontakları (5) ve akışkan gidiş borusu üzerine yerleştirilmiş EK-STI-10K-3435 daldırma tipi sıcaklık probları (D) bağlanır.
Bu uygulamada ısıtma ve soğutma modları arasındaki geçiş, aktüatör girişine (B) bağlı daldırma sıcaklık probu sayesinde merkezi ısıtma/soğutma grubundan gelen akışkanın sıcaklığı ölçülerek otomatik olarak gerçekleşebilir. Alternatif olarak, Ekinex cihazları geçiş komutunu doğrudan KNX veri yolu üzerinden (merkezi manuel veya programlı geçiş modu) alabilir.
4 Borulu Dağıtım
| Ekinex cihazları | Diğer sistem bileşenleri |
|---|---|
A)Oda termostatı EK-EQ2-TP | 1)Fancoil ünitesi |
B)Fancoil için aktüatör-kontrolör EK-HC1-TP | 2)ON / OFF servomotorlu vana (sıcak akışkan) |
C)NTC sıcaklık sensörü (hava) EK-STL-10K-3435 | 3)Isı değişim bataryası (sıcak akışkan) |
D)Varlık sensörü EK-Dx2-TP / EK-SG2-TP-P | 4)ON / OFF servomotorlu vana (soğuk akışkan) |
5)Isı değişim bataryası (soğuk akışkan) | |
6)Yoğuşma tavası seviye kontağı | |
7)Pencere kontağı | |
8)Isı jeneratörü (sıcak akışkan) | |
9)Isı jeneratörü (soğuk akışkan) |
Ekinex ile Kontrol (4 Borulu Sistem)
İkinci senaryoda (Örnek II), fancoil üniteleri (1) iki bağımsız ısı değişim bataryası (3, 5) ve bir inverter kartı ile kontrol edilen fırçasız (brushless) motorlu fan grubu ile donatılmıştır. Üniteler 4 borulu bir akışkan dağıtım sistemine bağlanmıştır.
Bu tip dağıtımda, merkezi santralden her iki akışkan da aynı anda sağlanıyorsa, aynı bina içinde aynı anda hem ısıtılan hem de soğutulan odalar bulunabilir; akışkan girişi iki adet ON/OFF servomotorlu vana (2, 4) ile kontrol edilir.
Oda sıcaklık kontrolü, EK-EQ2-TP oda termostatları (A) ve fan devrini sürekli ve oransal olarak kontrol etmek için gerekli 0-10V çıkışına sahip EK-HC1-TP fancoil aktüatör-kontrolörleri (B) ile sağlanır. Bu sayede fancoil terminallerinin tüm avantajları elde edilir: Değişen termal yüklere çok daha hassas tepki, yüksek sıcaklık kararlılığı, minimum gürültü seviyesi ve kısmi yüklerde dahi yüksek verimlilik sağlayarak elektrik tüketiminde belirgin tasarruf. Mekânda insan bulunmadığı durumlarda ise EK-SG2-TP-P (D) gerçek varlık sensörü sayesinde sıcaklık zayıflatması (standby/ekonomi modu) otomatik olarak devreye alınabilir.
Ölçülen sıcaklık ve ayar (setpoint) değerlerine bağlı olarak ısıtma ile soğutma arasında otomatik geçiş bu uygulamada büyük avantaj sunar. Alternatif olarak, her iki akışkan da mevcut olduğunda geçiş oda termostatı üzerinden manuel olarak yerel düzeyde de gerçekleştirilebilir.
Konfor, Enerji Tasarrufu ve Bakım Fonksiyonları
Her iki konfigürasyonda da, proje sahiplerinin ve son kullanıcıların ihtiyaçlarına bağlı olarak konfor, enerji verimliliği ve sistem bakımına yönelik çok sayıda gelişmiş yardımcı fonksiyon sisteme entegre edilebilir:
Konfor (Comfort & Warm-Start)
Isı değişim bataryası üzerine yerleştirilen temas tipi sıcaklık probu, fan grubunun (4) yalnızca akışkan sıcaklığı kullanıcılar için konforlu bir seviyeye ulaştığında çalıştırılmasını (sıcak başlangıç - warm start) sağlar. Prob bulunmadığı durumlarda bu fonksiyon basit bir devreye girme gecikmesi ayarlanarak da yürütülebilir. Yüksek tavanlı ve geniş hacimli mekânlarda (lobiler, spor salonları, ticari alanlar) enerji israfına ve konforsuzluğa yol açan hava tabakalaşması (stratifikasyon) meydana gelebilir. Bu etkiyi sınırlandırmak için termostata (A) ilave bir sıcaklık probu (C) bağlanarak aşılmaması gereken maksimum dikey sıcaklık gradyanı tanımlanabilir.
Enerji Tasarrufu (Energy Saving)
Termostat girişi (A) tarafından algılanan pencere açılma kontağı (6), çalışma modunun otomatik olarak konfordan bina koruma moduna geçmesini sağlar; böylece pencereler açıkken ısıtma veya soğutma enerjisinin dışarıya kaçması tamamen engellenir.
Bakım ve Filtre Takibi (Maintenance)
Aktüatör-kontrolör (B), fan ünitesi (4) en az birinci kademede çalıştığında süreyi sayan dahili bir çalışma saati sayacına sahiptir. Önceden ayarlanan bakım zaman aralığına ulaşıldığında, fancoil hava filtresinin temizlenmesi veya değiştirilmesi gerektiğine dair bakım uyarısı otomatik olarak aktive edilir.